Key points

  • Ouderenhuisvesting nadrukkelijk onder de aandacht van beleidsmakers.
  • Inkoopkader Wlz meer sturend in vastgoedopgave van zorginstellingen.
  • Verzorging en verpleging in thuissituatie levert financiële en maatschappelijke winst op.
  • Wachtlijsten Wlz-zorg gedaald.
  • Beleggingsvolume op niveau door twee grote transacties in de curatieve zorg.
  • Aanvangsrendementen zorgvastgoed verder gedaald.

Ouderenhuisvesting staat eindelijk stevig op de beleidskaart

De Ministeries van BZK en VWS hebben samen met koepels ActiZ, Aedes, VNG en ZN bestuurlijke afspraken gemaakt om in de komende vijf jaar 60.000 extra woningen voor ouderen en 25.000 extra verpleegzorgplekken te creëren. In de periode tot 2031 moeten daar nog eens 100.000 extra woningen en 25.0000 extra verpleeghuisplekken bijkomen. Eén van de handvatten hierbij is dat er meer sturing vanuit het Rijk en Provincies komt. Dit moet er onder meer voor zorgen dat alle gemeentes medio 2021 een woonzorgvisie hebben geformuleerd. De in zorgvastgoed beleggende leden van de IVBN hebben aangegeven kapitaal beschikbaar te hebben om bij te dragen aan passende en betaalbare ouderenhuisvesting.

Woonzorgcentrum SassemBourg in Sassenheim

Bron: Syntrus Achmea

Zorgkantoren gaan bestendig vastgoedbeleid stimuleren

In het tweede kwartaal is de aanvullende versie van het ‘landelijk inkoopkader Wlz 2021-2023’ gepubliceerd. Zie ook de bijdrage van AAG hierover. Zorgkantoren willen via het inkoopkader bereiken dat de vergoedingen voor vastgoed aan zorginstellingen bijdragen aan passende huisvesting via bijvoorbeeld het scheiden van wonen en zorg, verduurzaming van het vastgoed en professionele vastgoedsturing. Capaciteitsvergroting voor specifieke doelgroepen hoort hier ook bij. Op korte termijn zal er landelijk geen korting op vergoedingen die zorginstellingen voor huisvesting ontvangen doorgevoerd worden. Voor zorginstellingen en beleggers in zorgvastgoed biedt dit aanknopingspunten om met elkaar in gesprek te gaan om deze uitdagende opgaves te realiseren.

Zilveren Kruis en Syntrus Achmea zetten in op een gezond thuis voor alle ouderen

Zorgverzekeraar Zilveren Kruis en vastgoedbelegger Syntrus Achmea zetten zich samen maximaal in op het realiseren van sociale woonomgevingen en doen een appèl op stakeholders. Alle ouderen moeten in 2040 in een passend, toekomstbestendig huis kunnen wonen in een fijne en veilige omgeving. Met deze sociale woonomgevingen kan ook de woningmarkt in beweging worden gebracht. Lees hier meer over dit appel.

Appel Zilveren Kruis en Syntrus Achmea: Alle ouderen een gezond thuis

Innovaties zorgen voor betere thuiszorg en van verpleegzorg thuis leven ouderen langer.

Door inzet van innovaties kan de thuiszorg toegankelijk blijven voor veel meer cliënten, zonder dat de kwaliteit of aandacht voor cliënten daaronder lijdt, blijkt uit onderzoek van Lelie Zorggroep. Het aantal geleverde zorguren daalde met 38% en tegelijkertijd gaf 55% van de cliënten aan dat hun ervaren welzijn is toegenomen. Door het inzetten van thuiszorginnovaties kunnen meer cliënten geholpen worden en kan het langer thuiswonen om zorgkosten te besparen ook daadwerkelijk geoperationaliseerd worden. Uit een onderzoek van de Vrije Universiteit blijkt dat ouderen langer leven als zij thuis verpleeghuiszorg krijgen. Deze conclusie helpt bij het ondervangen van de hoge verpleeghuiskosten, de personeelstekorten en de wachtlijsten.

Beide onderzoeken laten zien dat de behoefte aan kwalitatief goede levensloopbestendige zorgwoningen waar ook zwaardere zorg verleend kan worden groot is en dat beleggers in zorgvastgoed impact kunnen maken door bij te dragen aan investeringen in zorgvastgoed. Eerder bleek al uit onderzoek van ING dat ook ziekenhuiszorg voor een deel thuis geleverd kan worden. Met name de chronische zorg die momenteel voor 45% deel uitmaakt van de ziekenhuiszorg kan buiten het ziekenhuis plaatsvinden. ING schat op basis van onderzoek in dat 20% van de ziekenhuiszorg in 2030 thuis geleverd kan worden. De Stadspoli’s in Maastricht laten zien dat veel zorg zonder doorverwijzing naar het ziekenhuis kan plaatsvinden.

Wachtlijsten kleiner

De daling van het aantal niet-actief wachtenden met Wlz-zorg in het eerste kwartaal heeft zich ook in het tweede kwartaal doorgezet. Net als vorig kwartaal is uitstel van opname als gevolg van onzekerheid rondom COVID-19 een mogelijke reden. Het totaal aantal mensen met een Wlz-indicatie in Nederland is in het eerste kwartaal met 700 personen toegenomen tot een totaal van 172.228. Circa 15.000 mensen wachten op plaatsing naar een locatie of zorgaanbieder van hun keuze. Een vergelijkbaar aantal ten opzichte van 2,5 jaar geleden. De behoefte aan geschikte zorgwoningen waar zware zorg verleend kan worden, blijft dus groot.

NIET-ACTIEF WACHTENDEN MET WLZ-ZORG

Bron: Zorginstituut Nederland (2021), bewerking Syntrus Achmea

De financiële resultaten van ziekenhuizen en VVT vallen positief uit

Uit analyse van de jaarverslagen van Intrakoop blijkt dat zowel de VVT-sector als de Ziekenhuizen financieel ongeschonden uit corona-jaar 2020 zijn gekomen. In de VVT-sector is zowel de omzet als het rendement gestegen. Ondanks tijdelijke leegstand is het volume in de verblijfszorg relatief op peil gebleven maar coronagerelateerde kosten namen wel toe. Dat de financiële resultaten op peil zijn gebleven komt door corona-gerelateerde vergoedingen en ingezette kwaliteitsgelden. Voor ziekenhuizen is een vergelijkbaar financieel beeld zichtbaar geworden. Omdat de corona-pandemie nog niet ten einde is, heeft Zorgverzekeraars Nederland aan de sectoren wijkverpleging, geriatrische revalidatie en eerstelijnsverblijf al aangegeven hen financieel in 2021 tegemoet te willen komen. De financiële bestendigheid van de gezondheidszorg blijkt ook uit het opnieuw gedaalde aantal faillissementen.

FAILLISSEMENTEN GEZONDHEIDSZORG (TWEE KWARTALEN VOORTSCHRIJDEND GEMIDDELDE)

Bron: CBS (2021), bewerking Syntrus Achmea

Beleggingsvolume in eerste half jaar op niveau van 2019 en 2020

Het investeringsvolume in het tweede kwartaal werd vooral gestuwd door twee grote transacties in de curatieve zorg. Zowel een deel van het ziekenhuis in Dordrecht als de nieuwbouw van een zorgkliniek in Hilversum werden aan buitenlandse beleggers verkocht voor een totaal investeringsvolume van € 140 miljoen. Kanttekening bij de transactie in Dordrecht is dat een aanzienlijk deel kantoorgerelateerd vastgoed is, in gebruik van het ziekenhuis. Hierdoor kwam het investeringsvolume in de eerste helft van 2021 uit op een recordvolume van € 458 miljoen (bron: Capital Value*). De investeringen in extramurale en intramurale zorg bleven in het tweede kwartaal relatief achter. Veel transacties werden gedaan door buitenlandse beleggers.

In dit kwartaal traden het Duitse Patrizia en het Franse Perial toe tot de Nederlandse markt. Een teken dat een beleggingsmarkt meer en meer volwassen wordt, is wanneer grote beleggers onderling ook transacties uitvoeren. In het tweede kwartaal verkocht Syntrus Achmea een zorgobject aan een Belgische investeerder. De belangrijkste verkopers van zorgvastgoed blijven echter zorginstellingen. Uitgezonderd enkele eventuele grote transacties zal het totale investeringsvolume in de tweede helft van 2021 naar verwachting achterblijven. Het beschikbaar aanbod zorgvastgoed blijft schaars.

BELEGGINGSVOLUME (IN MILJARDEN €) ZORGVASTGOED PER KWARTAAL

Bron: CBRE (2021), Capital Value (2021), bewerking Syntrus Achmea

Aanvangsrendementen in tweede kwartaal gedaald

Vanwege de grote belangstelling van beleggers en het relatief beperkte geschikte aanbod blijven de aanvangsrendementen voor zorgvastgoed onder druk staan. In het tweede kwartaal werd – met uitzondering van eerstelijnscentra – in alle segmenten een yieldverkrapping waargenomen door Capital Value*. Deze was in het tweedelijnssegment met een daling van 30 basispunten het meest duidelijk zichtbaar.

* Noot voor de lezer. In dit kwartaal vond er een wisseling van data-leverancier plaats

YIELDSHIFT (LAATSTE KWARTAAL, PRIME YIELDS EN PER SEGMENT)

Bron: Capital Value (2021), bewerking Syntrus Achmea

Vooruitblik

In de zomerperiode moet blijken of het momenteel sterk oplopende aantal positief geteste mensen en oplopende ziekenhuisopnames doorzet en gaat leiden tot hernieuwde druk op de ziekenhuizen zoals tijdens eerdere pieken. Er zijn geen aanwijzingen dat de overheid zorgverzekeraars, zorgkantoren en zorgverleners in de care en cure in de financiële problemen laat komen. De vraag van zorgconsumenten blijft groot, net als de vraag van beleggers. De beperkte beschikbaarheid van zorgvastgoed en nieuwe toetreders zorgen voor een blijvende druk op de rendementen voor zorgvastgoed. De aandacht voor de toekomst van de ouderenhuisvesting heeft ook beleidsmatig eindelijk haar momentum gekregen. Dit moet op de langere termijn gaan leiden tot meer beschikbaar aanbod van zorgvastgoed.

image
image
image
image

Deel deze pagina