Key points

  • De omzetontwikkeling van non-food winkels is positief, vooral door hogere omzetten van kleding en schoenenwinkels
  • Een sterk herstel van de omzet in de horecasector weerspiegelt een grote veerkracht
  • De neerwaartse beweging van het non-foodretailvastgoed en de opwaartse beweging van foodvastgoed vertragen

Economische ontwikkelingen

De economische ontwikkelingen zijn over het algemeen gunstig voor de retailmarkt. Volgens het CBS groeide de omzet van de detailhandel in augustus met drie procent op jaarbasis (CBS, 2021). Als gevolg van sterke omzetcijfers van kleding- en schoenenwinkels, groeide de omzet van de non-foodsector zelfs met 6,3 procent, in tegenstelling tot de omzet van de foodsector die met 3,8 procent kromp. Niet alleen de fysieke winkelomzet liet een positieve ontwikkeling zien, maar ook de online winkelomzet. Die groeide met 10,2 procent op jaarbasis. Als gevolg van de versoepelingen konden de meeste horecabedrijven weer functioneren. Consumenten konden niet wachten om naar een restaurant of bar te gaan. Als gevolg veerden de omzetcijfers sterk op in het tweede kwartaal. Naar verwachting zet dit herstel voorlopig door, hoewel het internationale toerisme nog niet op gang komt. Dit laatste wordt vooral gevoeld in de grotere steden.

OMZETONTWIKKELING DETAILHANDEL (% J.O.J.)

Bron: CBS (2021)

OMZETONTWIKKELING HORECA (% J.O.J.)

Bron: CBS (2021)

De drukke decembermaand staat voor de deur

Het contrast met vorig jaar is groot. Niet alleen werden in december vorig jaar alle niet-essentiële winkels en horecagelegenheden gesloten, maar ook werd het aantal sociale contacten beperkt; Nederland was in volledige lockdown. De maatregel werd genomen om de verspreiding van Covid-19 tegen te gaan. Een groot deel van de jaaromzet van retailers wordt juist in deze periode gerealiseerd, maar de winkelstraten bleven leeg en de omzet laag. De pakketdiensten draaiden daarentegen overuren en grote bussen scheurden door de woonwijken. Het concept ‘vandaag besteld, morgen geleverd’ werd door veel partijen geschrapt, want de capaciteit bleek onvoldoende om de grote stroom pakketten te verwerken. Dit jaar blijven de winkelstraten naar verwachting open.

De decembermaand biedt perspectief voor de detailhandelsomzet, want over het algemeen stijgt de waarde van de omzet in deze maand in alle branches. Het effect is het sterkst in speelgoedwinkels, voedingsmiddelen (excl. supermarkten) en consumentenelektronica. Het effect is over het algemeen minder sterk bij de waarde van de omzet in supermarkten, bouwmarkten en doe-het-zelfartikelen. Als dit jaar weer een relatief normaal jaar wordt, dan blijven de klussen in huis even liggen en wordt het een gezellige decembermaand met lekker eten en veel cadeaus.

HET DECEMBER EFFECT OP DE DETAILHANDELSOMZET PER BRANCHE

Bron: CBS (2021), bewerking door Syntrus Achmea Real Estate & Finance

Gebruikersmarkt

De dalende trend van het aantal verkooppunten zette door in het derde kwartaal van 2021. Deze daling was vooral terug te zien in het aantal winkels in de branche mode en luxe, dat vergeleken met begin 2020 met 6,3 procent afnam (Locatus, 2021). Op landelijk niveau nam de leegstand af, maar dit was nog niet terug te zien in de binnensteden. Wel bleef de langdurige leegstand in de negen grootste winkelsteden het laagst. De tophuurniveaus zijn in bijna alle markten naar beneden bijgesteld, maar eigenaren zien de vraag langzaam toenemen en er wordt steeds meer interesse getoond door het sterke economisch herstel. Hierdoor lijkt de grootste huurcorrectie achter de rug en maakt de markt zich op voor herstel. Dit herstel is naar verwachting het sterkst in de G2-5, doordat hier de huren het verst onder het gemiddelde liggen en de leegstand relatief hoog is. Deze markt kan daarom snel aantrekken wanneer de vraag naar retail vastgoed toeneemt door de aantrekkende economie en de terugkeer van buitenlandse toeristen.

LANGDURIGE LEEGSTAND IN BINNENSTEDEN 2021 K3

Bron: Locatus (2021), bewerking door Syntrus Achmea Real Estate & Finance

CONJUNCTUURKLOK GEBRUIKERSMARKT 2021 K3

Bron: C&W (2021), bewerking door Syntrus Achmea Real Estate & Finance

Investeringsmarkt

Op de investeringsmarkt bleef het opnieuw rustig, vooral bij institutionele beleggers. In de kleinere steden zijn veel private beleggers actief, omdat ze enerzijds een goed instapmoment zien en anderzijds op zoek zijn naar transformatieprojecten. De aanvangsrendementen van winkels op de beste locaties liepen het derde kwartaal licht op, maar minder hard dan een jaar eerder. Hierdoor lijkt de stijging wat af te vlakken of in elk geval te vertragen. De bodem lijkt nog niet bereikt, want in de meeste winkelgebieden liggen de waarderingen nog maar net onder het langjarig gemiddelde. Winkelcentra vormen een groot contrast met winkels in de binnensteden. Deze tweedeling is duidelijk zichtbaar in de conjunctuurklok voor de investeringsmarkt. Voor wijkwinkelcentra en stadsdeelcentra daalden de aanvangsrendementen en de waarderingen van deze segmenten zijn naar een nieuw hoogtepunt gestegen.

CONJUNCTUURKLOK INVESTERINGSMARKT 2021 K3

Bron: C&W (2021), bewerking door Syntrus Achmea Real Estate & Finance

Vooruitblik

De vooruitzichten zijn matig gunstig voor de komende periode. Vanaf oktober worden de steunmaatregelen grotendeels afgebouwd. Hierdoor kan het aantal faillissementen stijgen, maar naar verwachting blijft de stijging beperkt doordat de economie aantrekt. De daling van de huurprijzen en waarden zet nog even door, maar vertraagt in vergelijking met een aantal kwartalen geleden. Doordat de huur niveaus en waarderingen relatief laag zijn, ontstaat een mooi instapmoment voor zowel beleggers als gebruikers. Hierdoor zal de vraag naar retail vastgoed toenemen. Wel zal de vraag zich voorlopig concentreren op de beste plekken en blijven retailers kritisch bij het vinden van de geschikte ruimte voor hun winkelconcept. Daarnaast zal op niet al te lange termijn het internationale toerisme weer op gang komen. Steeds meer landen gaan open, maar hoogstwaarschijnlijk komt dit pas begin 2022 echt van de grond.

image
image
image
image

Deel deze pagina